Emeklilik için gerekli prim gününü tamamlamakta zorlanan vatandaşların gündeminde farklı emeklilik seçenekleri yer almaya devam ediyor. EYT düzenlemesinin ardından emeklilik şartlarıyla ilgili araştırmalar sürerken, özellikle düşük prim günleriyle emeklilik imkanları ve emeklilik döneminde ek gelir sağlayabilecek sistemler dikkat çekiyor. Maraş’ta da çalışanlar ve emeklilik planlaması yapan vatandaşlar, hem SGK’dan emeklilik şartlarını hem de ikinci bir gelir oluşturabilecek bireysel emeklilik seçeneklerini araştırıyor.
Emeklilik sisteminde sigortalının işe giriş tarihi, sigortalılık süresi, yaş ve prim gün sayısı temel belirleyici unsurlar arasında bulunuyor. Özellikle eski tarihli sigorta girişine sahip vatandaşlar açısından 3600 gün üzerinden kısmi emeklilik seçeneği gündeme gelebilirken, bu yol herkes için aynı şartlarla uygulanmıyor. 3600 prim gününün tamamlanması tek başına emeklilik hakkı sağlamıyor. Sigortalının ilk işe giriş tarihi ve diğer emeklilik kriterleri birlikte değerlendiriliyor.
Bunun yanında SGK'dan alınacak emekli aylığına ek olarak uzun vadeli birikim oluşturmak isteyenler için Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) öne çıkıyor. BES, SGK emekliliğinden bağımsız olarak birikim yapılmasına ve belirli şartların yerine getirilmesi halinde emeklilik döneminde ikinci bir gelir elde edilmesine imkan sağlıyor.
3600 Günle Kısmi Emeklilikte Hangi Şartlar Aranıyor?
Emeklilik için prim günü eksik olan vatandaşların en fazla araştırdığı konuların başında 3600 günle kısmi emeklilik geliyor. Ancak 3600 gün şartı, tek başına yeterli kabul edilmiyor.
Kısmi emeklilik hesabında ilk sigorta giriş tarihi büyük önem taşıyor. Bunun yanında sigortalılık süresi ve yaş şartının da tamamlanması gerekiyor. Kadın ve erkek sigortalılar için yaş koşulları farklılaşabildiği gibi, emeklilik şartlarının hangi tarihte tamamlandığı da hesaplamada etkili olabiliyor.
Bu nedenle 3600 gün primi bulunan her vatandaşın aynı yaşta ve aynı koşullarda emekli olması söz konusu değil. Kişinin SGK kayıtlarındaki ilk sigorta başlangıcı, prim günleri ve sigortalılık süresi üzerinden bireysel hesaplama yapılması gerekiyor.
EYT Sonrası Emeklilik Hesaplamaları Değişti
2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar açısından yaş şartında önemli bir değişiklik yapıldı. Ancak EYT kapsamına giremeyen vatandaşlar açısından yaş ve prim şartları devam ediyor.
Sigorta başlangıç tarihinin ilerlemesiyle birlikte gerekli prim günleri de yükseliyor. Bu nedenle çalışma hayatına daha geç başlayan vatandaşların emeklilik hesabında yalnızca prim gününe değil, yaş şartına da dikkat etmesi gerekiyor.
Maraş’ta emeklilik için gün sayısını takip eden vatandaşlar açısından da ilk sigorta giriş tarihi kritik önem taşıyor. Aynı prim gününe sahip iki kişinin farklı tarihlerde sigortalı olması, emeklilik yaşının ve gerekli diğer koşulların farklı olmasına neden olabiliyor.
İkinci Emeklilik Nedir?
SGK kapsamında emekli olmak, emeklilik döneminde tek gelir kaynağının SGK aylığı olmak zorunda olduğu anlamına gelmiyor. Çalışanlar, uzun vadeli birikim yapmak amacıyla bireysel emeklilik sistemlerinden de yararlanabiliyor.
İkinci emeklilik olarak ifade edilen model, SGK'dan alınan emekli aylığından bağımsız bir tamamlayıcı gelir oluşturulmasına dayanıyor. Bu kapsamda BES ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) öne çıkıyor.
Katılımcı tarafından düzenli şekilde yatırılan katkı payları, devlet katkısıyla birlikte emeklilik fonlarında değerlendiriliyor. Uzun vadede oluşan toplam birikim, BES'te emeklilik şartları tamamlandığında farklı yöntemlerle kullanılabiliyor.
BES'te Emeklilik İçin Kaç Yıl Gerekiyor?
BES kapsamında emeklilik hakkı için sistemde en az 10 yıl kalınması ve 56 yaşın tamamlanması gerekiyor.
Bu şartlar SGK'daki emeklilik sistemiyle aynı olmadığı için BES, emeklilik dönemine yönelik ayrı bir birikim modeli olarak değerlendiriliyor. Örneğin SGK kapsamında emeklilik için daha yüksek prim gününe ihtiyaç duyan bir kişi, BES üzerinden de düzenli birikim yaparak ilerleyen yıllarda tamamlayıcı bir gelir elde etmeyi hedefleyebiliyor.
BES'te emeklilik hakkının kazanılması için yalnızca sisteme para yatırmak yeterli olmuyor. 10 yıllık süre ve 56 yaş şartının birlikte tamamlanması gerekiyor.
SGK'dan Emekli Olanlar da BES'ten Yararlanabilir
Bireysel emeklilik sisteminin yalnızca henüz emekli olmamış çalışanlara yönelik olduğu düşünülse de SGK'dan emekli olan kişiler de BES kapsamında yeni birikim oluşturabiliyor.
Emekli olduktan sonra çalışma hayatına devam eden kişiler de kendi bütçeleri doğrultusunda BES'e ödeme yaparak uzun vadeli birikim sağlayabiliyor. Böylece SGK'dan alınan aylığın yanında tamamlayıcı bir gelir oluşturma hedefi mümkün hale geliyor.
Burada BES'in SGK emekliliğinin yerine geçen ikinci bir SGK aylığı olmadığına dikkat etmek gerekiyor. BES'teki birikim, sistemin kendi kuralları çerçevesinde değerlendirilen ayrı bir emeklilik tasarrufu niteliği taşıyor.
BES'te Katkı Payını Kişi Belirliyor
BES'in dikkat çeken özelliklerinden biri, katılımcının düzenli katkı payını kendi bütçesine göre belirleyebilmesi. Kişi gelir durumuna göre bir katkı tutarı belirleyerek sisteme düzenli ödeme yapabiliyor.
İlerleyen dönemlerde gelirindeki değişikliğe bağlı olarak katkı payını artırması da mümkün olabiliyor. Bu nedenle BES'te oluşacak toplam birikim; yatırılan katkı paylarının yanı sıra sistemde kalınan süre, fonların performansı ve devlet katkısı gibi unsurlardan etkileniyor.
Uzun süre sistemde kalan katılımcı açısından düzenli ödeme alışkanlığı, emeklilik döneminde kullanılabilecek birikimin oluşmasında önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
Devlet Katkısı Birikimi Destekliyor
BES'te katılımcı tarafından yatırılan katkı paylarının yanında devlet katkısı da bulunuyor. Devlet katkısı, sistemde uzun vadeli tasarruf yapılmasını destekleyen unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Örneğin aylık 1.000 lira katkı payı yatıran bir katılımcı için, verilen yüzde 20 oran üzerinden hesaplandığında 200 liralık devlet katkısı söz konusu olabiliyor. Ancak devlet katkısının hak ediş koşulları ve uygulanacak oranlar mevzuata göre değerlendirilmesi gerekiyor.
Ayrıca katkı paylarının ve devlet katkısının fonlarda değerlendirilmesi nedeniyle hesapta zaman içerisinde yatırım getirileri de oluşabiliyor. Bu nedenle BES hesabındaki toplam tutar yalnızca kişinin yatırdığı paranın toplamından ibaret olmayabiliyor.
Otomatik Katılım Sistemi de Alternatifler Arasında
Çalışanların emeklilik dönemine yönelik birikim oluşturmasında Otomatik Katılım Sistemi de önemli bir seçenek olarak bulunuyor.
Mevcut uygulamada çalışanların ücretlerinden en az yüzde 3 oranında kesinti yapılarak bireysel emeklilik hesabına aktarım gerçekleştiriliyor. Çalışanların sistemden ayrılabilmesine yönelik mevcut kurallar da bulunuyor.
OKS üzerinden yapılan kesintiler uzun vadede emeklilik birikimine dönüşebiliyor. Çalışanlar, sistemde kalmayı tercih etmeleri halinde emeklilik dönemine yönelik ek kaynak oluşturabiliyor.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi Gündemde
Emeklilik döneminde SGK aylığına ek gelir oluşturulmasına yönelik tartışılan modeller arasında Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) de bulunuyor.
TES ile mevcut otomatik katılım yapısının geliştirilmesi ve çalışan, işveren ile devlet katkılarının bir arada değerlendirildiği bir model oluşturulması hedefleniyor.
Planlanan yapının hayata geçirilmesi halinde çalışanların emeklilik döneminde SGK aylığının yanında tamamlayıcı bir birikime sahip olması amaçlanıyor. Ancak sistemin uygulanmasına ilişkin nihai şartlar ve detaylar yürürlüğe girecek düzenlemelerle netleşecek.
İkinci Emeklilikte Birikim Nasıl Alınabilir?
Bireysel emeklilik sisteminde emeklilik şartlarını tamamlayan katılımcılar, hesaplarında oluşan birikimi farklı şekillerde değerlendirebiliyor.
Birikimin toplu olarak alınması seçenekler arasında yer alırken, belirli bir dönem boyunca düzenli ödeme şeklinde kullanılması da tercih edilebiliyor. Böylece kişi, SGK'dan aldığı emekli aylığının yanında BES birikimini de emeklilik dönemindeki ihtiyaçları için kullanabiliyor.
Hangi yöntemin tercih edileceği ise kişinin birikim tutarına, gelir ihtiyacına ve finansal planlamasına göre değişebiliyor.
BES'e Katılım İçin Yaş Sınırı Bulunuyor mu?
BES'e katılım için belirli bir üst yaş sınırının bulunmaması, sistemi farklı yaş grupları açısından erişilebilir hale getiriyor.
18 yaşından küçük kişiler de velileri aracılığıyla sisteme dahil olabiliyor. Özellikle uzun vadeli birikim hedefleyen aileler açısından erken yaşta başlanan BES, daha uzun süre boyunca tasarruf yapılmasına imkan tanıyabiliyor.
Bununla birlikte BES'te emeklilik hakkından yararlanmak için 10 yıl sistemde kalma ve 56 yaş şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.
Maraş'ta Emeklilik Hesabı Yapanlar Nelere Dikkat Etmeli?
Maraş'ta emeklilik planlaması yapan vatandaşların öncelikle SGK'daki ilk sigorta giriş tarihlerini kontrol etmeleri gerekiyor. Ardından toplam prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve yaş şartlarının birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.
3600 gün üzerinden kısmi emeklilik ihtimali bulunan kişiler açısından da yalnızca prim gününe bakılarak karar verilmemesi gerekiyor. Çünkü kısmi emeklilikte sigorta başlangıç tarihi ve diğer yasal şartlar belirleyici oluyor.
BES üzerinden ikinci bir gelir oluşturmayı düşünenlerin ise sistemde kalma süresi, yaş şartı, katkı payı, devlet katkısı ve fon tercihleri gibi unsurları ayrı ayrı değerlendirmesi gerekiyor.
Emeklilik planlamasında SGK emekliliği ile BES emekliliğinin birbirinden farklı sistemler olduğu unutulmamalı. SGK, yasal emeklilik şartları üzerinden aylık bağlarken BES, kişinin yaptığı birikim ve sistemdeki hakları üzerinden tamamlayıcı gelir oluşturmayı amaçlıyor.
Maraş'ta emeklilik için gün sayan vatandaşlar açısından 3600 günle kısmi emeklilik şartları ile BES üzerinden ikinci gelir oluşturma seçeneği farklı başlıklar olarak değerlendiriliyor. Kişinin hangi imkanlardan yararlanabileceğinin belirlenmesinde sigorta başlangıç tarihi, yaş, prim günleri ve sistemlerde geçirilen süre gibi kişisel bilgiler önem taşıyor.
Yorumlar 0