Kahramanmaraş’ın Andırın ilçesinde nesillerdir üretilen Andırın Andız Pekmezi, kendine özgü buruk tadı, yoğun kıvamı ve zahmetli üretim süreciyle yöresel mutfağın önemli lezzetleri arasında yer alıyor.
Toros Dağları’nda doğal olarak yetişen andız ağacının (Juniperus drupacea) olgunlaşmış kozalaklarından elde edilen pekmez, geleneksel yöntemlerin günümüze taşınan örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.
Andırın Andız Pekmezi, Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarına göre 11 Kasım 2022 tarihinde 1254 tescil numarasıyla coğrafi işaret korumasına alındı. Mahreç işaretiyle tescillenen ürünün tescil ettireni Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi oldu.
Andırın’ın Tescilli Lezzeti
Andız pekmezinin en önemli özelliklerinden birini kullanılan hammadde oluşturuyor.
Üretimde Andırın coğrafi sınırları içerisinde yetişen andız ağaçlarının kozalakları kullanılıyor. Ürünün yöreyle olan bağı nedeniyle üretim aşamalarının da Andırın’da gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Üzüm veya dut pekmezinden farklı bir aromaya sahip olan Andırın Andız Pekmezi, buruk, hafif acımsı ve reçinemsi tadıyla öne çıkıyor.
Kozalaklar Toplanıyor ve Parçalanıyor
Andız pekmezinin sofraya ulaşması uzun ve emek isteyen bir süreçten geçiyor.
Olgunlaşan andız kozalakları öncelikle toplanıyor. Ardından kozalaklar parçalanarak su içerisine bırakılıyor.
Bu işlem sayesinde kozalakların içerisindeki çözünebilen maddelerin suya geçmesi sağlanıyor.
1 İla 3 Gün Suda Bekletiliyor
Geleneksel üretimde parçalanan andız meyveleri bir ila üç gün boyunca suda bekletiliyor.
Bekleme süresinin ardından andızın özü suya geçiyor. Elde edilen karışım süzülerek katı parçalar ayrılıyor ve geriye pekmez yapımında kullanılacak sıvı kalıyor.
Uzun Süre Kaynatılarak Koyulaştırılıyor
Süzülen andız suyu daha sonra kazanlarda kaynatılıyor.
Kaynatma sırasında suyun buharlaşmasıyla sıvı giderek yoğunlaşıyor ve pekmez kıvamını almaya başlıyor.
Geleneksel yöntemlerle sürdürülen bu aşama, ürünün karakteristik yoğunluğu ve aromasının oluşmasında önemli rol oynuyor.
Cam Kavanozlarda Sofralara Ulaşıyor
İstenen koyu kıvam elde edildikten sonra Andırın Andız Pekmezi soğutularak cam kavanozlara dolduruluyor ve tüketime hazır hale getiriliyor.
Coğrafi işaret tescil belgesinde ürünün uygun koşullarda oda sıcaklığında bir yıl muhafaza edilebildiği belirtiliyor.
Andız pekmezi özellikle kahvaltı sofralarında doğrudan tüketilirken, Andırın’da geçmişten bugüne gelen geleneksel beslenme kültürünün de önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.
Halk Arasında Geleneksel Olarak Tüketiliyor
Andız pekmezi yörede uzun yıllardır çeşitli amaçlarla tüketilen geleneksel gıdalar arasında bulunuyor.
Andız meyvesi ve pekmezinin fizikokimyasal ve biyoaktif özelliklerine yönelik bilimsel çalışmalar bulunsa da, astım, bronşit, kansızlık veya başka hastalıkları tedavi ettiği yönündeki ifadelerin kesin tıbbi sonuç olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Şeker içeriği nedeniyle özellikle diyabet veya beslenmeyle ilişkili sağlık problemi bulunan kişilerin tüketim miktarı konusunda sağlık uzmanlarının önerilerini dikkate alması önem taşıyor.
Üretim Süreci Denetleniyor
Coğrafi işaretli Andırın Andız Pekmezi’nin geleneksel özelliklerinin korunması amacıyla üretim süreci de denetim altında tutuluyor.
Denetimler Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi koordinasyonunda, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü ve Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğü uzmanlarının katılımıyla gerçekleştiriliyor.
Denetimlerde kullanılan andız kozalaklarının Andırın sınırlarında yetişip yetişmediği, üretim yönteminin tescil şartlarına uygunluğu ve coğrafi işaret ambleminin doğru kullanımı kontrol ediliyor.
Andırın’ın Gastronomi Değerlerinden Biri
Toroslar’ın doğal zenginlikleri ile Andırın’ın geleneksel üretim kültürünü buluşturan Andız Pekmezi, coğrafi işaret tesciliyle birlikte yöresel kimliğini korumaya devam ediyor.
Zahmetli üretimi, kendine özgü aroması ve kuşaktan kuşağa aktarılan yapım yöntemiyle Andırın Andız Pekmezi, Kahramanmaraş gastronomisinin öne çıkan tescilli ürünleri arasında yerini güçlendiriyor.
Yorumlar 0